Zoeken“ Omdat wij geloofden in een nieuwe sociale economische orde”
Interview met Jac de Bruyn
 |
Jac de Bruyn is een van de oprichters van Oikocredit in Vlaanderen en is tot vandaag een actieve aandeelhouder. Hij was en is steeds sterk geëngageerd op terreinen als ontwikkelingssamenwerking, milieu, samenlevingsopbouw, coöperatief ondernemen.
|
Jij was 25 jaar geleden al van mening dat ook Vlaanderen nood had aan een Oikocredit. Wat motiveerde jou om achter het project te staan?
Ik was toen werkzaam in de leiding van de Internationale Bouworde, Wereldscholen en het Internationaal Centrum voor Basisgroepen. Begrippen als zelfbeheer, basissocialisme, sociale rechtvaardigheid, herverdelen,... stonden centraal in deze ‘basisbewegingen'. We zochten naar nieuwe alternatieve economische modellen, en wij trachten die ook bij stukjes te realiseren. Daarbij kwam ondermeer de vraag aan bod van de rol en functie van geld. Voor ons was geld een instrument om die ‘andere' economie uit te bouwen, en diende geld niet om rijkdom te genereren. Ik stelde tevens aan den lijve vast hoe moeilijk het was om zelfs in Vlaanderen het vertouwen van banken te krijgen voor een ‘bedrijf in zelfbeheer'.
Toen ik hoorde van een soort ‘alternatieve bank' vanuit de Wereldraad van Kerken trok dat meteen mijn aandacht. Want er is de grote paradox: bij de armen, die vooruit willen, is er een enorme nood aan financiële middelen, maar commerciële banken willen hen geen geld ter beschikking stellen... zij zijn enkel geïnteresseerd in de rijken. De groei en bloei van de Grameen bank toont nochtans aan dat de armen ook heel kredietwaardig zijn en zelfs betere terugbetalers kunnen zijn dan de rijkere klanten van traditionele banken.
En de bedoeling met Oikocredit was, en is, juist geld ter beschikking te stellen van economische projecten van armen?
Inderdaad, en dit sloot dus heel nauw aan bij waar wij mee bezig waren met onze basisbeweging en het bedrijf waarin ik werkte, namelijk de uitbouw van een nieuwe rechtvaardige economische orde. Oikocredit biedt een concrete mogelijkheid om uw spaarcenten ‘goed' te gebruiken; in plaats de bank er haar eigen gang mee te laten gaan.
Als je investeert in Oikocredit dan weet je heel duidelijk waar dat geld precies wordt in geïnvesteerd. Jouw geld wordt ‘vruchtbaar', niet (of minder) in termen van financiële opbrengst voor jezelf, maar wel door wat er mee gerealiseerd wordt in het Zuiden.
Wordt vandaag het geld meer ‘voor het goede gebruikt' vind je?
Toen wij er hier in Vlaanderen 25 jaar geleden mee begonnen (internationaal 10 jaar eerder) was er weinig of geen sprake van ethisch beleggen of duurzaam investeren. Oikocredit was één van de pioniers. Vandaag is de situatie toch al heel wat anders; maar nog steeds dik onvoldoende. De huidige bancaire crisis heeft dit nogmaals duidelijk gemaakt. We kunnen maar hopen dat deze crisis veel meer mensen bewust gemaakt heeft en hen aanzet om te handelen. De tijd dringt voor al die armen die de rekening betalen van de ‘grootheids-waanzin' van de financiële wereld.
Vandaag zijn sociale financiers meer dan ooit noodzakelijk. Vroeger hadden wij in Vlaanderen nog coöperatieve banken zoals BACOB en Cera, die ingebed waren hun sterke sociale bewegingen. Maar die zijn verdwenen en hebben plaats geruimd voor grote internationale commerciële banken. Terecht klinken opnieuw pleidooien voor dergelijke banken.
Je bent zelf al de hele tijd aandeelhouder en regelmatig koop je ook aandelen voor kinderen en kleinkinderen. Waarom doe je dat?
Vooreerst heb ik voor mezelf bepaald een flink stuk van mijn financiële middelen beschikbaar te stellen voor die duurzame economie, via ondermeer Oikocredit. Zo trachten wij onze spaarpot, voor zolang we die niet nodig hebben, optimaal sociaal te laten renderen.
Het is tevens belangrijk dat onze kinderen en kleinkinderen dit leren kennen en op die manier aangezet worden om na te denken over de rol van geld. Ik hoop dat ze zo leren dat je met je spaarcenten ook voor andere mensen kansen kunt scheppen en ze dit soort initiatieven blijven steunen.
Het blijft me trouwens verwonderen dat het voor velen blijkbaar veel gemakkelijker is om een deel van hun geld te schenken aan het goede doel. Het blijft precies een hoge drempel om geld toe te vertrouwen, beschikbaar te stellen, aan iets dat geen klassieke bank is.
Voor jou is het duidelijk: ‘investeren in locale economie' is een hefboom voor een meer rechtvaardige samenleving.
Wie wat inzicht heeft in ontwikkelingssamenwerking kan niet anders dan stellen dat er veel meer geld via kredieten en kapitaalparticipaties moet ingezet worden op locaal ondernemen. Schenkgeld heeft immers als schaduwkant dat het afhankelijkheid creëert; terwijl kredietverlening en kapitaalparticipaties mensen vertrouwen kan geven, hun zelfwaarde versterken en hun zin voor verantwoordelijkheid aanscherpen.
Moesten allen die zich inzetten voor meer solidariteit en duurzaamheid ook alternatief bankieren en het duurzaam ondernemen steunen, dan krijgen we veranderingen in de bankwereld, dan zal geleidelijk duurzaam en ethisch bankieren aan belang winnen en zullen er meer duurzame ondernemingen kapitaal en betaalbare kredieten kunnen vinden. De toekomst is aan het duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen en bankieren, en op dat domein was en is Oikocredit een voorloper en gangmaker.
print 
YouTube
LinkedIn
